Duitslandweb logo Duitslandweb

De Duitser brengt twee stemmen uit
Uitleg van het Duitse kiesstelsel

Achtergrond - 10 juni 2005

Het Duitse kiesstelsel is een combinatie van evenredige vertegenwoordiging en het meerderheidsprincipe. De leden van de Bondsdag worden gekozen door middel van het zogenaamde personalisiertes Verhältniswahlrecht. Dit houdt in dat de Duitse kiezer twee stemmen tegelijk uitbrengt.

 De eerste stem, de Erststimme, vertegenwoordigt het persoonlijke aspect van het kiesstelsel. Deze stem wordt uitgebracht op een kandidaat in het kiesdistrict. De kandidaat die in het kiesdistrict de meeste stemmen behaalt (volgens het meerderheidsprincipe), krijgt een Direktmandat, waarmee hij of zij in de Bondsdag komt. Op deze manier worden 299 zetels in de Bondsdag gevuld, één afgevaardigde uit elk van de 299 kiesdistricten.

De tweede stem is op de partijlijst van een partij uit het kiesdistrict. Deze partijlijsten zijn in ieder district anders. Het resultaat van de Zweitstimme bepaalt het aantal zetels van een partij in de Bondsdag.

Het aantal behaalde Zweitstimmen van een partij wordt gedeeld door het totaal aantal Zweitstimmen. Hieruit volgt het percentage van het totaal aantal zetels in de Bondsdag, dat aan de partij wordt toegewezen. Dit is het principe van de Verhältniswahl. Wanneer dit percentage lager is dan 5 procent, komt de partij niet in de Bondsdag, tenzij de partij minstens drie Direktmandate heeft gekregen. Op deze manier kwam bijvoorbeeld de PDS in 1994 in de Bondsdag.

Er liggen nu eigenlijk twee resultaten: een partij heeft een aantal zetels toegewezen gekregen op basis van de Zweitstimme, en een aantal direct gekozen kandidaten (Direktmandate). Als een partij meer Direktmandate heeft dan zetels op basis van de tweede stem, hoeft zij die zetels niet af te staan. Deze zetels worden Überhangmandate genoemd. De gekozen kandidaten komen gewoon in de Bondsdag. Het aantal zetels in de Bondsdag ligt dan ook niet vast. Op dit moment heeft de Bondsdag 612 zetels.

Het kan ook voorkomen, dat een partij meer Zweitstimmen heeft gekregen dan Direktmandate. Dit betekent dat de partij meer zetels dan kandidaten in de Bondsdag heeft. Deze zetels worden dan verdeeld onder de kandidaten die boven aan de landelijke lijst staan, maar geen Direktmandat hebben gekregen.

Zie ook:
De website van de Bondsdag

Afbeelding:
flickr.com/James UK

Reacties

Geen reacties aanwezig

Maximaal 500 tekens toegestaan

Lees meer over 'Politiek':

Hedwig Richter en Willem Schinkel over democratie

Hedwig Richter en Willem Schinkel over democratie

Een Duits-Nederlandse uitwisseling over de toekomst van de democratie, in het Engels. Vrijdagmiddag 14 uur, Amsterdam


Lees meer

Kanselier Scholz worstelt met Oekraïnebeleid

Kanselier Scholz worstelt met Oekraïnebeleid

Scholz is te aarzelend, luidt de kritiek in binnen- en buitenland: hij moet meer en sneller wapens leveren.


Lees meer

CDU en SPD gelijk op in Noordrijn-Westfalen

CDU en SPD gelijk op in Noordrijn-Westfalen

Zondag gaat NRW naar de stembus. De verkiezingen hebben ook invloed op de landelijke politiek.


Lees meer

Een portie leiderschap

Een portie leiderschap

Kanselier Scholz maakt het leiderschap dat hij beloofde niet waar, schrijft econoom Carsten Brzeski. Duitsland aarzelt en treuzelt.


Lees meer


top
Op deze site worden cookies gebruikt, wilt u hiermee akkoord gaan?
Accepteer Weiger