Duitslandweb logo Duitslandweb

Factsheet Bondsdagverkiezingen

Achtergrond - 13 juli 2017 - Auteur: Redactie Duitslandweb

Duitsland maakt zich op voor de Bondsdagverkiezingen. Dat Merkel weer kanselier wordt staat al zo goed als vast. Maar welke partijen de nieuwe Duitse regering gaan vormen, is nog open. 

Stembiljet Bondsdagverkiezingen 2017
Factsheet Bondsdagverkiezingen © DPA

Wanneer?

Zondag 24 september 2017. Om 8 uur gaan de stemkantoren open, vanaf 18 uur worden de stemmen geteld. Stipt om 18 uur wordt de exitpoll bekendgemaakt, een belangrijk moment op de verkiezingsavond.

Wat wordt er gekozen?

De 61,5 miljoen Duitse kiesgerechtigden kiezen een nieuw parlement. Dat bestaat uit minstens 598 Bondsdagleden. 

Wanneer wordt de kanselier gekozen?

Het behoort tot de eerste taken van de nieuwe Bondsdag om een kanselier te kiezen. Bondspresident Steinmeier (SPD) doet de voordracht. Hij draagt de kandidaat van de winnende partij voor. De kanselier benoemt vervolgens de ministers. Lees meer in het Naslagwerk

Hoe werkt de Duitse stembusgang?

De Duitse kiezer kruist twee hokjes aan. Met de eerste stem (Erststimme) kiest hij een kandidaat in zijn kieskring - daarvan zijn er in Duitsland 299. Dit gaat volgens het systeem winner takes it all. De tweede stem (Zweitstimme) is voor een partij.
De Bondsdagzetels worden verdeeld aan de hand van de Zweitstimme, de partijstem. Daarmee wordt berekend hoeveel zetels een partij heeft verworven in de Bondsdag. Die zetels worden in eerste instantie ingevuld met mensen die via de Erststimme direct gekozen zijn in hun kiesdistrict, de Direktmandate. De zetels die overblijven, worden verdeeld onder de deelstaatlijsten van een partij.

Hoeveel zetels heeft de Bondsdag?

Dat zijn er minstens 598, maar op dit moment 630. Dit aantal is afhankelijk van het aantal kandidaten dat met de Erststimme, dus met een Direktmandat, in de Bondsdag is gekozen. Meer over deze ingewikkelde berekening met zogenoemde Überhangmandate en Ausgleichmandate in Het Duitse Kiesstelsel.

Waarom heeft Duitsland een kiesdrempel?

Duitsland heeft een kiesdrempel van 5 procent. Die is na de Tweede Wereldoorlog ingevoerd om versplintering van het parlement in vele kleine partijen te voorkomen. Lees meer in het verkiezingsdossier

Welke partijen doen mee aan de verkiezingen?

De partijen die op dit moment in de Bondsdag zitten zijn:
• CDU/CSU (Die Union) – lijsttrekker Angela Merkel
• SPD – Lijsttrekker Martin Schulz
• Die Linke – Lijsttrekkers Sahra Wagenknecht en Dietmar Bartsch
• Bündnis 90/Die Grünen lijsttrekkers Katrin Göring-Eckardt en Cem Özdemir

De liberale FDP (lijstrekker Christian Lindner) en de rechts-populistische AfD (lijsttrekkers Alexander Gauland en Alice Weidel) haalden bij de vorige verkiezingen de kiesdrempel net niet, dus die hebben geen zetels in de Bondsdag. Ze halen in september waarschijnlijk wel meer dan 5 procent van de stemmen.
Lees meer over de Duitse partijen in het Naslagwerk 
Lees meer over mogelijke coalities na de verkiezingen

De Bundeswahlleiter, vergelijkbaar met de Nederlandse kiesraad, heeft vooralsnog 48 partijen erkend voor deze verkiezingen. De lijst met partijen is bont: behalve verschillende dierenrechtenpartijen is er bijvoorbeeld een partij voor spirituele politiek (Die Violetten), de feministische partij Die Frauen, de V-Partei voor vegetariërs en veganisten, het Bündnis Grundeinkommen voor een algemeen basisinkomen, de Marxistisch-Leninistische Partei en de satirische partij Die Partei, om er maar een paar te noemen.

Hoe zit dat met CDU en CSU?

De twee christen-democratische partijen CDU en CSU vormen samen Die Union. De partijen vormen samen één fractie in de Bondsdag. De CSU is alleen in Beieren actief, de CDU in de overige 15 deelstaten. De CSU benadrukt dat het een zelfstandige partij is en niet een vleugel van de CDU. Tussen beide partijleiders kan het flink botsen, zoals te zien was in de vluchtelingencrisis, toen Seehofer (CSU) Merkel (CDU) hard aanviel. De CSU is vaak wat conservatiever dan de CDU. Lees meer over de CDU en de CSU

Wat voor partij is de AfD?

De Alternative für Deutschland (AfD) begon in 2013 als anti-europartij. Inmiddels heeft ze zich ontwikkeld tot anti-islampartij met een stevig rechts programma. De partij is in 13 van de 16 deelstaatparlementen vertegenwoordigd en zal in september waarschijnlijk voor het eerst in de Bondsdag worden gekozen. Lees meer over de AfD

Wat is de Briefwahl?

In Duitsland kun je ook per post stemmen, als je op de dag zelf bijvoorbeeld niet naar een stembureau kunt. Je moet dit wel aanvragen. In Nederland is dat anders geregeld, daar kun je iemand machtigen om voor je te stemmen.

Reacties

Geen reacties aanwezig

Maximaal 500 tekens toegestaan

Lees meer:

Duitse coalities: Jamaika, Biene Maja of Schwampel?

Duitse coalities: Jamaika, Biene Maja of Schwampel?

Wie regeert er met wie na de Bondsdagverkiezingen? Duitsers hebben illustere namen voor hun coalities.

Lees meer

Politici vrezen leaks, social bots en fakenews

Politici vrezen leaks, social bots en fakenews

De Duitse verkiezingen in tijden van fakenews, sociale media en Russische cyberaanvallen.

Lees meer

Groenen krijgen campagne maar niet op gang

Groenen krijgen campagne maar niet op gang

Het gaat niet goed met Bündnis 90/Die Grünen. Hun lijsttrekkers en thema's spreken kiezers niet aan.

Lees meer

Populaire Merkel staat voor grote uitdagingen

Populaire Merkel staat voor grote uitdagingen

Bij 'De Staat van Duitsland - Die Wahl' analyseerden wetenschappers en journalisten de komende verkiezingen.

Lees meer


top
Op deze site worden cookies gebruikt, wilt u hiermee akkoord gaan?
Accepteer Weiger