Achtergrond

Communiste Rosa Luxemburg geldt in Duitsland als icoon van vrijheid en gelijkheid. Maar volgens historica Christina Morina is dat maar een deel van de waarheid. In haar boek ‘Die Erfindung des Marxismus’ beschrijft ze hoe Luxemburg ook bereid was tot geweld.

Kanselier Merkel ontvangt maandagmiddag de slachtoffers en nabestaanden van de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn vorig jaar. Rijkelijk laat, zo luidt de kritiek. Dinsdag is het een jaar geleden dat Anis Amri met een vrachtwagen de Breitscheidplatz opreed, waarbij 12 doden vielen. In Berlijn zijn verschillende herdenkingen.

Berlijn krijgt wat in de volksmond een Radgesetz wordt genoemd. Het stadsbestuur gaat de fiets, het OV en lopen stimuleren. De drijvende kracht achter de nieuwe mobiliteitswet is ‘verkeersrebel in pak’ Heinrich Strößenreuther.

De grote vraag op het SPD-partijcongres dat donderdag begint: moeten de sociaal-democraten de grote coalitie met de CDU/CSU toch voortzetten? De partij wilde in de oppositie bijkomen van het slechte verkiezingsresultaat. Maar omdat de onderhandelingen tussen CDU/CSU, FDP en Groenen zijn mislukt, ligt de bal nu toch weer bij de SPD.

De Alternative für Deutschland (AfD) heeft zaterdag op het partijcongres in Hannover een voorzittersduo uit de rechtervleugel van de partij gekozen. Zittend voorzitter Jörg Meuthen mag blijven en Alexander Gauland rolde na een verwarrende verkiezing met meerdere stemronden als co-voorzitter uit de bus.

De druk op Duitsland om iets te doen tegen de uitstoot van dieselauto’s groeit. Rechtszaken dreigen vanuit de EU en van een milieuorganisatie in eigen land. Ook op het gebied van elektrisch rijden is er in Duitsland nog veel te doen.

Kuieren langs sfeervol aangeklede kraampjes, af en toe een kleinigheid kopen en kruidige wijn drinken bij de ‘Glühweintreff’: deze week beginnen in veel Duitse steden de kerstmarkten. Ook de markt op de Berlijnse Breitscheidplatz, waar vorig jaar een aanslag werd gepleegd, is weer gewoon open.

Nu de coalitie-onderhandelingen tussen CDU/CSU, FDP en Groenen zijn beëindigd is de komende dagen bondspresident Frank-Walter Steinmeier aan zet. Hij kan een nieuwe kanselier voordragen aan de Bondsdag en is de enige die nieuwe verkiezingen kan uitschrijven. Maar hij heeft laten weten dat nog even niet te willen.

Hoe kan het dat de mislukte coalitieonderhandelingen Duitsland in zo’n diepe politieke crisis storten? Nederlanders zouden niet opkijken van een formatieperiode van meer dan drie maanden. Peter Bootsma is dit jaar gepromoveerd op de coalitievorming in Nederland en Duitsland. “De twee landen hebben verschillende kernwaarden in de politiek.”

In Duitsland is een politieke crisis uitgebroken nu de FDP zondagavond de coalitie-onderhandelingen heeft afgebroken. FDP-leider Christian Lindner zei geen vertrouwen meer te hebben in een Jamaica-coalitie met de CDU/CSU en De Groenen. “Dat juist de FDP ermee stopt is niet logisch”, zegt Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut Amsterdam.