'Duitse politiek moet meer doen voor lhbti+-ers'

Kanselier Friedrich Merz (CDU) sprak zondag, de dag na de aanslag, zijn medeleven uit. Hij noemde de aanslag op de Christopher Street Day-parade - zoals de Pride in Duitsland heet - onder meer een "aanval op onze vrije samenleving". Maar hij zei niet dat de aanslagpleger - een 21-jarige islamist - lhbti+-ers had aangevallen, schreef journalist Alexander Moritz van Deutschlandfunk dinsdag. Dat soort medeleven klinkt "schraal en plichtmatig", aldus Moritz. "Solidariteit is meer dan alleen warme woorden." 

Merz staat bepaald niet bekend als een voorvechter van lhbti+-rechten. Toen Bondsdagvoorzitter Julia Klöckner (CDU) vorig jaar tijdens Christopher Street Day (CSD) weigerde de Pride-vlag op het parlementsgebouw te hijsen, gooide Merz olie op het vuur toen hij in een talkshow met betrekking tot de Pride-vlag zei dat de Bondsdag “geen circustent” is. Daarmee diskwalificeerde hij een groep mensen die steeds meer onder druk is komen te staan: geweld tegen lhbti+-ers neemt al jaren toe. Eerder bracht Merz homoseksualiteit in verband met kindermisbruik. "Als het gaat om rechten van lhbti+-ers is deze kanselier volledig ongeloofwaardig", aldus Moritz. En ook diens kabinet krijgt een veeg uit de pan: bij al het geweld tegen de Queer-Community, ook "door jeugdigde neonazi's", benadrukt Moritz, "kort de bondsregering op subsidies voor lhbti+-projecten". 

Zes gevallen van geweld tegen lhbti+-ers per dag

Cijfers van de federale recherche BKA bevestigen dat haat en geweld tegen lhbti+-ers in Duitsland de afgelopen jaren enorm zijn toegenomen. Het aantal strafbare feiten is tussen 2010 en 2025 bijna vertienvoudigd. Vorig jaar werden gemiddeld zes gevallen van geweld tegen lhbti+-ers per dag geregistreerd. Waarschijnlijk is het aantal nog een stuk hoger, omdat veel delicten niet worden gemeld. 

Manuel Opitz, woordvoerder van de CSD-parade die komende zaterdag in Hamburg plaatsvindt, vertelde dinsdag bij Tagesschau dat er het afgelopen jaar in Duitsland 112 aanvallen op Christopher Street Day-demonstraties zijn geweest. Veel mensen zijn na de aanslag in Berlijn bang, zegt hij. Anderen zijn juist extra gemotiveerd om naar de Pride in Hamburg te komen, om te laten zien dat ze er zijn.

De acceptatie in de samenleving van lhbti+-ers is al langer een probleem, zegt Opitz. "Wij horen van veel mensen uit onze gemeenschap dat ze in in het openbaar voorzichtiger zijn om zich als queer te laten zien. Dat is zeer zorgwekkend." Daar moet de politiek ook meer aan doen, vindt hij. In Hamburg ervaart hij veel steun van de politie en van politici, maar de bondsregering moet meer maatregelen nemen om haat en geweld tegen lhbti+-ers aan te pakken, aldus Opitz. Zo maakte de huidige regering begin dit jaar een einde aan het 'Aktionsplan Queer Leben', dat in 2022 was ingevoerd om meer te doen voor de rechten, de acceptatie en bescherming van lhbti+-ers. 'Wij willen dat de bondsregering dat actieplan weer in werking stelt."

'Aanslag misbruikt voor verkiezingscampagnes'

Alfonso Pantisano, namens de deelstaatregering in Berlijn aanspreekpartner voor de lhbti+-gemeenschap, ziet ook dat lhbti+-ers zich al langer niet veilig voelen op straat. "Er is veel vijandigheid, op allerlei niveaus", zei hij maandag tegen Tagesschau. Bovendien zal de aanslag op de Pride in Berlijn worden misbruikt voor verkiezingscampagnes, zegt hij. "Dat helpt lhbti+-ers niet."

In september zijn er deelstaatverkiezingen in de Oost-Duitse deelstaten Saksen-Anhalt en Mecklenburg-Voorpommeren en in Berlijn. In alle drie de deelstaten staat de uiterst rechtse AfD bovenaan in de peilingen. Die partij "gebruikt de aanslag voor haar racistische en anti-moslim-agenda", aldus Moritz op Deutschlandfunk. "Tegelijkertijd gaat ze op andere momenten tekeer tegen seksuele diversiteit, brengt ze voorlichtingsprojecten op scholen in diskrediet en in Saksen hebben AfD-politici deelnemers van CSD-parades lastig gevallen." 

Ook Pantisano benoemt, naast de bedreigig door islamisten, de aanvallen van extreem-rechts op lhbti+-ers. "We leven in een tijd waarin men ons het gevoel geeft dat we niet gewenst zijn, misschien nog wel meer dan een paar jaar geleden." Ook hij wil meer steun van politici. Hij ziet hoe "de politiek steeds zegt dat wat wij willen te veel is, terwijl gelijkheid in de grondwet staat. Maar daar houden ze zich niet aan."

Pantisano noemt als voorbeeld het voorstel van de Bondsraad van vorig jaar om artikel 3 van de Duitse grondwet uit te breiden. Daarin staat dat niemand mag worden bevoor- of benadeeld op grond van zijn geslacht, afstamming, taal, herkomst, geloof, politieke of religieuze opvattingen, of zijn beperking. Het voorstel is om daar 'seksuele identiteit' aan toe te voegen. Regeringspartij SPD wil dat voorstel nu opnieuw op de politieke agenda zetten. De CDU was daar tot nu toe tegen. Die vindt dat de rechten van lhbti+-ers in andere grondwetsartikelen al genoeg zijn gewaarborgd. Pantisano wil dat artikel 3 wel wordt uitgebreid. "Mensen vergeten dat we voor de wet allemaal gelijk zijn, maar dat wij nog steeds niet gelijk worden behandeld, ook juridisch niet." Lees meer bij Tagesschau over Opitz en Pantisano, en bij Deutschlandfunk (Mortiz en cijfers BKA)