Trump prijst 'vriend' Merz, kanselier toont begrip voor VS

Merz is "een vriend van mij geworden", zei Trump dinsdag tijdens de ontvangst in de Oval Office van het Witte Huis. "Onze landen kunnen het heel goed met elkaar vinden." Merz was de eerste Europese regeringsleider die de Amerikaanse president bezocht sinds de aanvallen op Iran afgelopen weekend begonnen. De kanselier zei voor de verzamelde pers dat hij het doel deelt met de VS als het erom gaat om het "verschrikkelijke regime" in Iran weg te krijgen. Hij benadrukte dat het belangrijk is te praten over wat er daarna in het land moet gebeuren.

Merz zat in een moeilijke positie. De afspraak met Trump stond al langer op de agenda en zou onder meer gaan over de handelsbetrekkingen van de VS met Europa en over de oorlog in Oekraïne. Nu is daar de oorlog in Iran bij gekomen, waarbij Merz moet schipperen tussen de kritiek die er in Europa op de aanvallen is en het belang om de VS te vriend te houden, meldden Duitse media. Over de handelsafspraken zei Merz in de Oval Office dat de VS en de EU het daar snel over eens moeten worden. Over de oorlog in Oekraïne zei hij dat "we allemaal willen" dat die zo snel mogelijk wordt beëindigd, en dat de "territoriale en veiligheidsbelangen" van het land moeten worden gegarandeerd.  

'Grenzen aan het internationaal recht'

Na zijn gesprekken met Trump zei Merz in een gesprek met het Duitse nieuwsprogramma Tagesthemen dat de VS en Israël wat hem betreft de aanvallen op Iran goed kunnen motiveren. Iran had mogelijk in een tijd van weken over kernwapens kunnen beschikken, aldus Merz. Decennia van onderhandelingen met het regime hebben niet tot resultaat geleid, zei hij. "Er kan ook een tijdstip zijn waarop het te laat is." Daar wil de kanselier niet voor verantwoordelijk zijn, liet hij weten. "Dan is niet meer de vraag of je alles volgens de regels van het internationaal recht hebt gedaan." Als je tegenstanders zich niet aan die regels houden, loop je volgens Merz met het internationaal recht tegen grenzen aan. "Het ging er nu eerst om het regime daadwerkelijk en gevoelig te raken, nadat het zelf niet bereid was over oplossingen te onderhandelen."  

Merz zei op de Duitse tv verder dat hij tijdens de lunch met Trump, achter gesloten deuren, uitgebreider over Oekraïne heeft gesproken en over het handelsverdrag tussen de EU en de VS. Daarover is vorig jaar onderhandeld, maar het moet nog in kracht treden. De kanselier had de indruk dat hij over beide onderwerpen voor meer begrip bij de Amerikaanse president heeft kunnen zorgen, zei hij. Lees en bekijk meer bij Tagesschau en bekijk het interview van Merz bij Tagesthemen, zie ook de Süddeutsche Zeitung

Reacties Duitse media

Duitse media noemen in hun reacties onder meer de opvallend positieve woorden van Trump over Merz en Duitsland. Nieuwssite Tagesschau sprak over een bromance tussen beide regeringsleiders en wees erop dat Merz in het Blair House verbleef, het officiële gastenverblijf van de Amerikaanse president waar alleen zeer gerespecteerde hoogwaardigheidsbekleders mogen logeren. Merz is het tegendeel van Merkel, zei Trump dinsdag in de Oval Office, "hij doet zijn werk heel goed". Waar Merz tijdens de veiligheidsconferentie nog kritisch was over de VS, is hij nu veel terughoudender, schrijft Der Spiegel. "Deze koers lijkt bij de Amerikaanse president goed aan te komen." Merz noemde Oekraïne nadrukkelijk in zijn gesprekken met Trump, Europa is bang dat die oorlog naar de achtergrond verdwijnt. Die vrees lijkt gerechtvaardigd, aldus Der Spiegel, Trump ging in aanwezigheid van de journalisten nauwelijks op het onderwerp in.

Kritiek klonk er op het feit dat Merz niets zei toen Trump in de Oval Office hard uithaalde naar Spanje en Groot-Brittannië, omdat die niet bereid waren hun militaire bases beschikbaar te stellen aan de VS voor de aanvallen op Iran. Merz gaf de president met betrekking tot Spanje zelfs gelijk dat het land meer moet bijdragen aan de NAVO. Daar had de kanselier misschien meer solidariteit met de Europese partners kunnen tonen, klonk in de mediareacties door. Merz zelf zei in het gesprek met Tagesthemen dat hij die discussie publiekelijk niet had willen verdiepen of nog erger had willen maken. Achter gesloten deuren heeft hij Trump daar naar eigen zeggen wel uitgebreider over gesproken, het voor beide landen opgenomen en de kritiek deels kunnen weerleggen. Zie meer bij Tagesschau en Der Spiegel en Tagesthemen