Columns

Het is de laatste plek waar ik het had verwacht. Op een redactiefeest van een Berlijns cultureel tv-programma zegt een tekstschrijver tegen me dat het toch eigenlijk ‘héél goed is dat de huizen in Berlijn steeds duurder worden’. Ik ben verbijsterd: want naast de afwijzing van het rechtspopulisme is er eigenlijk maar één thema waarover men het hier in progressieve kringen roerend met elkaar eens is - en dat is hoe vreselijk de ‘gentrificatie’ is.

In Duitsland nemen ze de dierenliefde wel heel serieus. Op iets meer dan 80 miljoen inwoners lopen zo’n 8,5 miljoen honden rond. Daarom verbaast het niet dat honden nu ook mee stemmen over de toekomst van de SPD in de regering.

Wat hebben het loonakkoord in de Duitse industrie en het gloednieuwe regeerakkoord gemeen? Beide zijn eerste voorzichtige pogingen om Duitsland op te laten stomen in de 21ste eeuw. De grote visionaire doorbraak zijn ze echter niet.

"Guten Morgen liebe Leute", zeg ik op dinsdag het derde uur tegen een brugklas. "Ich hoffe, ihr hattet alle ein schönes Wochenende. Ich habe am Samstag zum ersten Mal selbst deutsche Käsespätzle gemacht. Das ist ein deutsches Rezept und…."

Op 5 februari is het 28 jaar, 2 maanden en 27 dagen geleden dat de Berlijnse Muur viel. Dat is precies even lang als hij er überhaupt heeft gestaan. Wie dat leest, voelt zich ineens behoorlijk oud: toen de Muur er was, leek het alsof hij er altijd was geweest en ook altijd zou blijven. Nu blijken de ruim 28 jaar dat Berlijn door een kronkelend lint van betonnen platen werd gedeeld, een stuk relatiever. Wouter Meijer maakte de laatste jaren van de Muur van dichtbij mee en zag de grens daarna snel verdwijnen. Maar toch niet helemaal.

Een wolk van paternalisme zweeft over de SPD en een gevoel van urgentie om haast te maken met vernieuwing, verjonging en blik op de toekomst ontbreekt, schrijft ING-econoom Carsten Brzeski. En de SPD staat daarin beslist niet alleen.

Beginnend docente Duits Iduna Paalman ziet haar medestudenten van de lerarenopleiding er het bijltje bij neerleggen. En zelf is ze soms ook moe tot in de vezels van haar lijf. “Ik ben – en vele medestudenten en collega’s met mij – niet genoeg getraind in het hebben van lerarenstress.” 

Er is een tijd geweest dat ik er ook wel wat in zag, in dat Duitse streven naar de grootst mogelijke veiligheid. Als bezorgde vader controleerde ik alle babyproducten specifiek op resultaten van Duitse testbureau’s, als ik ver weg reisde nam ik het liefst een Duits vliegtuig en dat van de Duitse auto’s was sowieso duidelijk. Maar uitgerekend nu, nu de komende regeringscoalitie tussen SPD en CDU/CSU weer een stap dichterbij is, begin ik toch ook de nadelen ervan in te zien.

Zwaarbewapend staan ze voor me, pistool aan de riem. De drie Berlijnse agenten zijn net vier verdiepingen omhoog naar mijn woning geklommen, en nu ze er zijn, zijn ze niet van plan snel weer weg te gaan. Dat ik net bezig ben een kinderpartijtje in goede banen te leiden, blijkt ze niet uit te maken. Even kan ik deze politie-ijver daarom niet goed rijmen met het actuele debat over het disfunctioneren van de Berlijnse justitie.

In de klas zit een hoog-intelligente jongen, Levi*, en omdat ik net heb geleerd dat hoog-intelligente leerlingen niet per definitie hoge cijfers halen (vaak juist niet) of leergierig alles opzuigen wat in een les behandeld wordt, hebben wij als docenten bepaalde handvatten gekregen om met hem om te gaan. Wij moeten er bijvoorbeeld niet van opkijken als hij tijdens het maken van een opdracht ineens een hele zwerm kraanvogels heeft gevouwen van papier uit zijn schrift, of midden in een gefocust klassenmoment plots iets roept wat hij echt niet binnen kan houden.