Duitse rechter: Grenscontroles onrechtmatig

De uitspraak van de rechter in Koblenz komt na een klacht van een hoogleraar die vorig jaar werd gecontroleerd op de terugreis van een conferentie in Luxemburg, die uitgerekend over het verdrag van Schengen ging. Met dat verdrag spraken Europese landen in 1985 af dat burgers aan de binnengrenzen niet worden gecontroleerd. Alleen in uitzonderlijke gevallen mogen landen volgens de Schengengrenscode (SBC) tijdelijke grenscontroles instellen, bijvoorbeeld ter bescherming van de openbare orde of de binnenlandse veiligheid.

De rechter in Koblenz heeft maandag bepaald dat de controle van de hoogleraar vorig jaar aan de Duits-Luxemburgse niet onder de uitzonderingen valt en daarmee dus indruist tegen het verdrag van Schengen. Duitsland voerde de controles aan de grens met Luxemburg en andere buurlanden, waaronder Nederland, in 2024 in om illegale migratie tegen te gaan. Maar de bondsregering heeft niet duidelijk kunnen maken dat de migratiedruk destijds ineens zo groot was dat de openbare orde of de binnenlandse veiligheid in gevaar waren, aldus de rechter.

De uitspraak geldt voor dit specifieke geval en daarmee zijn de Duitse grenscontroles niet automatisch verboden. Het land gaat er daarom ook gewoon mee door, heeft een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken laten weten. Het gaat ook tegen de beslissing in beroep. Om een eind te maken aan de grenscontroles is een uitspraak van het Europees Gerechtshof nodig, aldus nieuwssite Tagesschau. Lees meer bij Tagesschau

Duitsland voerde de eerste grenscontroles in 2015 in met Oostenrijk, toen veel migranten en vluchtelingen die grens overstaken. In 2023 volgden controles aan de grenzen met Polen, Tsjechië en Zwitserland en sinds september 2024 controleert de Duitse Bundespolizei ook de grenzen met Denemarken, Frankrijk, België, Luxemburg en Nederland. De controles gelden in principe voor zes maanden, maar worden steeds weer verlengd. Lees meer op Duitslandweb

Ook in Nederland is er veel onvrede over de Duitse grenscontroles. Ze leidden al vaker tot problemen (lees meer op Duitslandweb hier, hier en hier). Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en voorzitter van de euregio Rijn-Waal, waar zo'n vijftig gemeenten en regionale overheden bij zijn aangesloten, pleit vandaag in Trouw voor afschaffing van de controles. Afgelopen zaterdag werd de grensregio opgeschrikt door het zoveelste ongeluk als gevolg van de Duitse controles, schrijft Trouw. Bij Babberich, in Gelderland, botsten zeven auto's op elkaar, waarbij een dode viel. De ongelukken gebeuren door files voor de controleposten. Bruls wil dat de Europese Commissie ingrijpt nu "een lidstaat een loopje neemt met het Europees recht. Ik vind het best lastig, ook om burgers uit te leggen dat zij zich wel aan de regels moeten houden." Bovendien is er economische schade. Dat geldt bijvoorbeeld voor lokale ondernemers (lees meer hier). Trouw meldt dat volgens Transport en Logisitek Nederland de economische schade door vertraging bij vrachwagens al in de miljoenen loopt. Lees meer bij Trouw