Achtergrond

De angst om als Jammerossi (‘klagende Oost-Duitser’) te worden weggezet, zit ook 30 jaar na de val van de Muur nog diep bij schrijfster en journaliste Sabine Rennefanz. Zoveel werd duidelijk bij een podiumgesprek vorige week in Amsterdam. De interesse voor de positie van Oost-Duitsers in het herenigde Duitsland is de afgelopen jaren gegroeid, merkt ze op, mede door de opkomst van de AfD. “Maar het is nog steeds te weinig en te laat.”

De bossen in Duitsland zijn in nood. Droogte, hitte, bosbranden en de rap oprukkende schorskever zorgen ervoor dat bomen in groten getale doodgaan. Op een crisistop woensdag in Berlijn over dit Waldsterben werd duidelijk dat er 800 miljoen euro overheidsgeld komt om de bossen te redden.

Voor Christian Meysing (1971) was de val van de Muur geen bevrijding. In Birkungen, het dorp in Thüringen waar hij was opgegroeid, voelde hij zich bang en onzeker. “Zoveel vrienden waren in de maanden daarvoor al weggegaan, maar ik kende niemand in het Westen. Ik dacht: ik blijf hier alleen over.”

De Duitse regering heeft vrijdagmiddag een reeks maatregelen aangekondigd om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan. Wie koolstofdioxide uitstoot in het verkeer of via gebouwen, moet daarvoor gaan betalen via certificaten. Brandstoffen zoals benzine, diesel, gas en stookolie zullen daardoor geleidelijk duurder worden.

Een druppel bloed, een haar of sperma op een plaats delict: het zijn sporen die cruciale informatie kunnen geven over een onbekende dader. Maar in Duitsland mag de politie die DNA-sporen slechts beperkt analyseren. Daarmee loopt het land jaren achter op Nederland, zegt de Duitse professor Manfred Kayser, een vooraanstaand DNA-onderzoeker aan het Erasmus MC in Rotterdam. Een nieuwe wet moet uitgebreider DNA-onderzoek in Duitsland mogelijk maken.

De SPD zoekt een nieuwe partijvoorzitter. De verkiezing zal de sociaal-democraten tot en met december bezighouden en de verdeeldheid binnen de toch al zo geplaagde partij benadrukken. Een deel van de voorzitterskandidaten wil dat de SPD zo snel mogelijk uit de bondsregering stapt, anderen willen juist dat het kabinet Merkel-IV zijn termijn afmaakt. (Updates 5-9-2019 en 16-9-2019: zie verderop in dit bericht bij de lijst met kandidaat-voorzitters)

De AfD is in de Oost-Duitse deelstaten Brandenburg en Saksen tweede partij geworden. In Saksen is de CDU de grootste gebleven, in Brandenburg de SPD. De vrees dat de relatief nieuwe, rechts-populistische AfD als sterkste uit de strijd zou komen, werd niet bewaarheid, maar de verliezen voor de gevestigde partijen zijn groot. Wel namen opvallend veel kiezers de moeite naar de stembus te gaan.

Van uniformen tot architectuur, het naziregime besteedde uitzonderlijk veel aandacht aan vormgeving. Zondag opent de omvangrijke overzichtstentoonstelling ‘Design van het Derde Rijk’ in het Design Museum in Den Bosch. De expositie roept veel reacties op en vanuit Duitsland wordt er met grote belangstelling meegekeken.

Tot vorige week leek het erop dat de AfD de grootste partij zou worden bij de verkiezingen in Saksen en Brandenburg aanstaande zondag. Maar in de meest recente peilingen lopen CDU en SPD weer in. Dat de AfD in Oost-Duitsland zoveel succes heeft, is niet alleen omdat mensen er uit protest op stemmen. Lokaal en regionaal is ze al een aantal jaar een gevestigde partij.

Kanselier Merkel en premier Rutte hebben vanmiddag in Den Haag de basis gelegd voor een langdurige klimaatsamenwerking. Dat zei Merkel bij de persconferentie na afloop van het klimaatoverleg van beide regeringsleiders met een deel van hun kabinetten.